Kernenergie is sociaal

Waarom kernenergie goed aansluit op een progressieve visie op politiek, maatschappij en economie

Een taak voor de overheid

Niet de markt, maar de overheid kan en moet zorgen voor snelle afname van CO2-uitstoot. >>>

Brede welvaart voor iedereen

In een eerlijke samenleving zorgen we voor elkaar en voor het milieu. >>>

Werken aan innovatie

Een transitie naar schone energie vraagt de slimme inzet van mensen met kennis. >>>

Pioniers in de politiek

‘Kernenergie is een keuze voor de toekomst’, zegt Emmanuel Macron, de sociaal-liberale president van Frankrijk. Zijn land heeft ‘s werelds grootste aandeel kernenergie en behoort tot de landen met de laagste CO2-uitstoot per hoofd van de bevolking in Europa. 

Ook de Democraten in de Verenigde Staten steunen kernenergie. Joe Biden stimuleert innovatie in kernenergie. Alexandria Ocasio-Cortez, de drijvende kracht achter de Amerikaanse Green Deal, staat open voor kernenergie en noemt het gesprek erover ‘absoluut cruciaal’. 

Biden en Ocasio-Cortez volgen het voorbeeld van Barack Obama. Tijdens zijn presidentschap maakte Obama zich sterk voor kernenergie als deel van een breed pakket aan klimaatmaatregelen.

Energie opwekken zonder CO2-uitstoot: dat kunnen windmolens en zonnepanelen ook. Maar kernenergie heeft een voordeeltje: het werkt altijd. Laten we tien kerncentrales bouwen, dan stoppen we met gas en kolen, en halen we de klimaatdoelen met twee vingers in de neus.

Arjen Lubach, in Zondag met Lubach

Steun in de polder

D66-prominenten als Jan Terlouw en Alexander Rinnooy Kan riepen het kabinet al eens op om ‘serieus naar de rol van kernenergie te kijken’. Zij gaven daarmee gehoor aan hun achterban. Meer dan twee op de drie stemmers van D66 is voor. Klimaatminister Rob Jetten zelf is ook om. 

Ook de jonge, pro-Europese partij Volt erkent het nut van kernenergie. De landelijke fractie in Nederland is ambitieus. Uit het verkiezingsprogramma: ‘Klimaatneutraal in 2040. Zet in op kernenergie.’ We citeren Volt:

‘Kernenergie is noodzakelijk om verdere aantasting van ons klimaat te stoppen. De techniek voor moderne centrales is uitermate veilig. We moeten ons niet laten tegenhouden door taboes uit de vorige eeuw.’

En wat denken de denkers?

Rutger Bregman steunde ons toen de organisatie van de Klimaatmars in november 2021 in Amsterdam ons probeerde te weren. ‘Jammer!’, tweette hij naar de Klimaatmars. ‘Als het ons menens is met de noodtoestand lijkt het me juist dat we geen CO2-vrije energiebronnen kunnen uitsluiten. Geschiedenis leert bovendien dat succesvolle bewegingen (zie bv abolitionisme, of suffragettes) slagen omdat ze zeer brede coalities bouwen.’ Amen! 

Zijn collega van De Correspondent, Jesse Frederik, sprak al eens meewarig over landen als Duitsland en België die kernenergie willen uitfaseren. ‘Een enorme blunder om daar mee te stoppen’, zei hij in de podcast De Rudi en Freddie Show. ‘Het is CO2-vrije energie!’ 

Dan zijn er nog de progressieve instellingen die beleidsmakers inspireren om voor kernenergie te kiezen. Good Energy Collective stippelt slim beleid uit, zodat zowel de politiek als de nucleaire industrie zich aanpast aan de eenentwintigste eeuw. Denktank Third Way stimuleert innovatie in alle CO2-vrije energie, met een nadruk op nucleaire technologie. Energy for Growth Hub stimuleert toegang tot betrouwbare en betaalbare energie in ontwikkelingslanden en ziet een belangrijke rol voor kernenergie.

Nieuwsbrief

Sluit je aan!

Voor een duurzaame toekomst.

Snelle links

Meer info

Contact Info

© 2022 Kern voor Klimaat

Ruimte voor natuur

In een beetje uranium zit enorm veel energie verpakt. Daarom heeft kernenergie maar weinig grondstoffen, weinig mijnbouw en weinig ruimte nodig. Op een industrieterrein valt een kerncentrale onopvallend weg. 

Over de hele levenscyclus legt kernenergie het minste beslag op aardoppervlakte. Dat tonen metastudies aan van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Commissie (JRC) en de Europese Economische Commissie van de Verenigde Naties (UNECE). 

Hoe is dat voor kerncentrales in Nederland? Volgens de Regionale Energie Strategieën (RES) volstaan vier voetbalvelden om via kernenergie meer dan de helft van alle jaarlijkse stroom in Nederland te leveren. 

Meer lezen? 

Wat de RES zegt over ruimtegebruik van energiebronnen 

Studie JRC over ruimtegebruik (p. 51)

Studie UNECE over ruimtegebruik (p. 53)

Een stabiel klimaat

Het IPCC berekende voor alle energiebronnen de CO2-uitstoot voor de hele levenscyclus ( mijnbouw, transport, afval, etc.). Bij kernenergie is dat vergelijkbaar met windenergie., ofwel: 18 keer lager dan bij biomassa en 40 keer lager dan bij aardgas. 

Europa’s landen met een energievoorziening met een lage CO2-uitstoot – Zweden, Frankrijk, Zwitserland – gebruiken dan ook voor een aanzienlijk deel kernenergie, soms in combinatie met waterkrachtcentrales. Helaas is de groeipotentie voor waterkracht beperkt. 

Deze twee bronnen – kernenergie en waterkracht – zijn historisch gezien dan ook de snelste manieren gebleken om schone elektriciteit in grote hoeveelheden op het net te brengen. Zo gebeurde dat bijvoorbeeld in Noorwegen, Zweden, Finland en Canada. 

Meer weten? 

Studie IPCC: CO2-uitstoot levenscyclus voor alle energiebronnen

Zo deden landen het die snel en stevig hun CO2-uitstoot verlaagden

Een schoon milieu

Kerncentrales stoten geen luchtvervuilende stoffen uit. Ook is er minder mijnbouw nodig; gerekend naar de opbrengst gebruikt kernenergie van alle energiebronnen de minste grondstoffen, zowel tijdens de bouw als de productie. Uranium is overvloedig aanwezig. 

Kernafval wordt zorgvuldig afgeschermd van mens en milieu. Finland bouwt aan een faciliteit voor de eindberging met plaats genoeg voor alle hoogradioactief afval van de hele wereld. De restproducten kunnen echter ook in een kerncentrale worden gerecycled.

Meer weten? 

Studie: Laagste grondstoffenverbruik bij kernenergie 

De Correspondent: Hier slaat Finland het kernafval op

Werken aan innovatie

Een keuze voor kernenergie betekent werkgelegenheid. Tijdens de bouw van een kerncentrale zullen duizenden mensen nodig zijn op de bouwplaats. Is de kerncentrale in bedrijf, dan zijn er diverse banen voor uiteenlopende kwalificaties en opleidingsniveaus.

Onze keuze om kernenergie een rol te geven in het klimaatbeleid is omdat het een bewezen techniek is die werkt. Maar innovatie is belangrijk. Niet alleen in de nucleaire technologie, maar ook in andere schaalbare klimaatoplossingen. Er moet extra geld komen voor onderzoek en ontwikkeling.

Voor grote uitdagingen als de overgang naar een CO2-vrije samenleving is het nodig om onze kenniseconomie verder te ontwikkelen. Daarom moeten we blijven inzetten op slimme innovatie met een sociale en duurzame impact.

Brede welvaart voor iedereen

Veel subsidies in het klimaatbeleid zijn gunstig voor grote bedrijven, huiseigenaren of landbezitters. Een eerlijke energietransitie dient echter niet de financiële belangen van een minderheid, maar vooral de algemene belangen van de meerderheid.

Voor een brede welvaart willen we dat de samenleving optimaal profiteert van maatregelen die het klimaat ontzien. Met kerncentrales zorgen we voor een bron van constante energie die de lucht niet vervuilt en ruimte overhoudt voor natuur.

Een kerncentrale is duur voor investeerders, maar goedkoop voor de samenleving. De maatschappelijke opbrengsten zijn aanzienlijk. Wanneer de staat (deels) eigenaar is, vloeien de opbrengsten terug naar de burgers via pensioenfondsen en sociale voorzieningen.

Een taak voor de overheid

Het marktdenken is doorgeschoten. Dat zien we vooral in het energiebeleid. Alles wat goedkoop is en snel geld oplevert voor bedrijven, wordt beloond. Bij zaken van algemeen belang, zoals de energievoorziening, past een sterkere rol van de overheid.

Kerncentrales opereren in een gecentraliseerd systeem op gereguleerde wijze. In een aantal moderne landen waar kernenergie een grote rol in de energiemix speelt, zijn kerncentrales (deels) eigendom van de staat. Denk aan Canada, Zweden en Frankrijk.

Sinds de liberalisering van de Europese energiemarkt in de jaren negentig slaagde geen enkel land erin om de CO2-uitstoot snel te verlagen. De markt zal dat niet doen. Landen die binnen een periode van tien jaar het snelst de CO2-uitstoot omlaag brachten deden dat dankzij een overheid die besloot hoe en waarin te investeren.

Nieuwsbrief

Sluit je aan!

Kernenergie is schoon

Wanneer steenkool, aardgas, olie of biomassa wordt verbrand, vervuilt de lucht. Dat zorgt jaarlijks voor miljoenen dodelijke slachtoffers. Omdat er in een kerncentrale niets wordt verbrand, vervuilt de lucht niet. De ‘rook’ uit een koeltoren is gewoon waterdamp. 

Daarom hoort kernenergie, samen zon en wind, tot de veiligste energiebronnen die we hebben. Dat is ook zo wanneer we de gevolgen van kernongevallen meenemen.

Meer weten? Waarom kernenergie en hernieuwbaar veel veiliger zijn dan fossiel

Kernenergie is compact

Omdat uranium zo boordevol energie zit, heeft kernenergie weinig ruimte nodig. Een brokje uranium ter grootte van 1 pingpongbal is voldoende om iemand in een moderne samenleving te voorzien van alle energie in zijn of haar hele leven. 

Doordat een kerncentrale zoveel geconcentreerde energie levert, kan dat op een klein oppervlakte. Dan is er meer ruimte over voor vrije en ongerepte natuur.

Kernenergie is goedkoop

De bouw van een kerncentrale kost veel geld, maar een centrale gaat heel lang mee. De stroom uit een kerncentrale is daardoor goedkoop voor de burgers. In die elektriciteitsprijs is de verwerking en opslag van kernafval al opgenomen. 

Meer kernenergie is goedkoper dan meer hernieuwbaar, aldus het Planbureau voor de Leefomgeving. Uranium is goedkoop en de centrale kan wel 60 of 80 jaar mee. Als de staat (mede)eigenaar is, profiteert de samenleving nog meer via sociale voorzieningen.

Kernenergie is betrouwbaar

Een moderne samenleving heeft 24 uur per dag stroom nodig, zeker als we elektrisch gaan koken, rijden en verwarmen. Kerncentrales leveren voortdurend CO2-vrije stroom, ongeacht het weer. Tijdens de brandstofwissel en onderhoud ligt de productie even stil.

Overigens kunnen kerncentrales ook flexibele stroom leveren wanneer zon en wind vanuit de politiek de voorkeur krijgen. In Frankrijk gebeurt dat al. Dat maakt de energievoorziening wel onnodig duurder.

Kernenergie is duurzaam

Alle energiebronnen hebben een milieu-impact: er zijn grondstoffen nodig, er is afval, et cetera. De milieu-impact van kernenergie is laag. Een kerncentrale heeft weinig grondstoffen nodig en produceert weinig afval, dat bovendien goed wordt afgeschermd voor mens en natuur. De wetenschappelijke dienst van de Europese Commissie (JRC) heeft bepaald dat kernenergie net zo duurzaam is als zon en wind. 

Over de grondstoffen: wereldwijd is er volop en overal uranium beschikbaar. De voorraad op aarde en in de oceaan is onuitputtelijk. Over het afval: het wordt veiliger opgeslagen dan welk ander industrieel afval ook, en kan bovendien worden gerecycled en als brandstof dienen in nieuwe kernreactoren.  

Kernenergie is CO2-vrij

Bij kernenergie is er geen uitstoot van CO2 of andere broeikasgassen. Dat komt omdat er in een kerncentrale niets wordt verbrand, zoals in centrales voor aardgas, steenkool en biomassa. Het IPCC erkent kernenergie als klimaatoplossing. 

Rekenen we over de hele levenscyclus (mijnbouw, transport, afval, etc.), dan is er bij iedere energiebron CO2-uitstoot. Voor kernenergie is de CO2-uitstoot per eenheid energie vergelijkbaar met windenergie.

Uitstoot CO2 in g/kWh, levenscyclus (bron: IPCC)

Wind

0

Kern

0

Zon

0

Biomassa

0

Aardgas

0

Steenkool

0